BZની શરૂઆત: 2020માં કંપની નોંધણીથી આગળ વધેલી કહાની

BZ Group નામ 2024ના અંતમાં ગુજરાતમાં મોટા કથિત નાણાકીય કૌભાંડ તરીકે ચર્ચામાં આવ્યું, પરંતુ BZ સાથે જોડાયેલી મુખ્ય કંપનીઓની શરૂઆત તે પહેલાં થઈ ચૂકી હતી. જાહેર કોર્પોરેટ રેકોર્ડ મુજબ BZ International Broking Private Limitedની નોંધણી 20 ફેબ્રુઆરી 2020ના રોજ થઈ હતી. કંપની સાથે ભૂપેન્દ્રસિંહ પરબતસિંહ ઝાલા અને પરબતસિંહ ઝાલાના નામ જોડાયેલા હતા અને નોંધાયેલ સરનામું રાણાસણ, તાલુકો તલોદ, સાબરકાંઠા દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.

2020થી 2024 દરમિયાન BZ Financial Services, BZ Profit Plus, BZ Multi Trade અને BZ International Broking સહિત વિવિધ નામોથી નાણાકીય પ્રવૃત્તિઓ અને રોકાણ વ્યવહારો થયાની તપાસમાં માહિતી સામે આવી. ડિસેમ્બર 2024માં જાહેર થયેલી CID સંબંધિત માહિતી મુજબ ચાર કંપનીઓના 16 બેંક ખાતાઓમાં કુલ ₹360.72 કરોડના રોકાણ વ્યવહારો નોંધાયા હતા.

લોકોને રોકાણ માટે કેવી રીતે આકર્ષવામાં આવ્યા?

તપાસ અને વિવિધ ફરિયાદોમાં BZ સાથે જોડાયેલી સ્કીમોમાં સામાન્ય બેંક રોકાણ કરતાં ઊંચું વળતર આપવાની વાત સામે આવી હતી. અલગ-અલગ સ્કીમ અને એજન્ટ પ્રમાણે વચનો અલગ હોવાનું નોંધાયું છે. કેટલાક અહેવાલોમાં દર મહિને આશરે 3 ટકા વ્યાજ, 48 ટકા સુધીનું વાર્ષિક વળતર, બે વર્ષ માટે 120 ટકા સુધીનું વળતર અને ત્રણ વર્ષમાં રોકાણ બમણું થવાની વાતનો ઉલ્લેખ થયો હતો.

આ નેટવર્કમાં એજન્ટોની ભૂમિકા પણ મહત્વની હતી. રોકાણની સ્કીમ સમજાવવી, નવા રોકાણકારોને જોડવા અને વધુ રકમનું રોકાણ કરાવવા માટે સ્થાનિક એજન્ટો મારફતે સંપર્ક કરવામાં આવતો હોવાના આરોપો તપાસમાં સામે આવ્યા હતા.

શરૂઆતના વળતરથી વધ્યો વિશ્વાસ

કેટલાક રોકાણકારોના નિવેદનોમાં શરૂઆતના સમયગાળામાં તેમને વળતર અથવા વ્યાજ મળ્યાનો ઉલ્લેખ થયો હતો. શરૂઆતમાં સમયસર ચુકવણી મળવાથી વિશ્વાસ વધ્યો અને ત્યારબાદ કેટલાક રોકાણકારોએ વધુ મોટી રકમનું રોકાણ કર્યું હોવાનું અહેવાલોમાં સામે આવ્યું.

આ જ સમયગાળામાં એજન્ટ નેટવર્ક મારફતે નવા રોકાણકારો જોડાતા ગયા. પરિણામે BZ સાથે જોડાયેલા રોકાણનો વ્યાપ વધ્યો અને બાદમાં તપાસમાં હજારો રોકાણકારોનો ડેટા સામે આવ્યો.

2022 પછી ચુકવણીનો પ્રશ્ન ઊભો થયો

26 ઓગસ્ટ 2025ના ગુજરાત હાઈકોર્ટના આદેશમાં સરકાર પક્ષની રજૂઆત નોંધાઈ છે કે રોકાણકારો પાસેથી રકમ મેળવ્યા બાદ શરૂઆતમાં કેટલીક ચુકવણીઓ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ 2022થી ચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ થવા લાગ્યો અને ત્યારબાદ રોકાણકારોને ચુકવણી કરવામાં આવી ન હતી. હાઈકોર્ટના રેકોર્ડમાં આ મુદ્દો સરકાર પક્ષના કેસ તરીકે નોંધાયેલો છે.

ચુકવણી અટકતાં રોકાણકારોમાં અસંતોષ વધ્યો અને BZ સાથે જોડાયેલી સ્કીમો તથા નાણાંના વ્યવહારો અંગે તપાસનો દોર શરૂ થયો.

2024: ફરિયાદોથી CID તપાસ અને દરોડા સુધી

2024 દરમિયાન BZની રોકાણ સ્કીમો અંગે ફરિયાદો અને રજૂઆતો સામે આવી. ત્યારબાદ CID ક્રાઇમ દ્વારા તપાસ હાથ ધરાઈ અને BZ સાથે જોડાયેલી વિવિધ જગ્યાઓ પર દરોડા પાડીને દસ્તાવેજો તથા નાણાકીય વ્યવહારો સંબંધિત પુરાવા એકત્ર કરવામાં આવ્યા.

નવેમ્બર 2024માં કેસ નોંધાયા બાદ તપાસનો વ્યાપ વધ્યો. BZ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ, બેંક ખાતાઓ, રોકાણકારોના ડેટા, એજન્ટ નેટવર્ક અને મિલકતો અંગે તપાસ આગળ ધપાવવામાં આવી.

ભૂપેન્દ્રસિંહ ઝાલા સામે કાર્યવાહી અને ધરપકડ

BZ Group સાથે જોડાયેલા મુખ્ય વ્યક્તિ તરીકે ભૂપેન્દ્રસિંહ પરબતસિંહ ઝાલાનું નામ તપાસમાં સામે આવ્યું. 2024ના અંતમાં તેમની ધરપકડ અંગે પોલીસ કાર્યવાહી થઈ અને ત્યારબાદ તપાસ દરમિયાન નાણાકીય વ્યવહારો, કંપનીઓ, મિલકતો અને રોકાણકારોના રેકોર્ડની તપાસ કરવામાં આવી.

પછીની ચાર્જશીટ સંબંધિત ગુજરાત હાઈકોર્ટના રેકોર્ડમાં સરકાર પક્ષે રોકાણકારો પાસેથી પ્રાપ્ત રકમ ₹172 કરોડ દર્શાવી હતી. આ આંકડો અગાઉ જાહેર થયેલા અન્ય આંકડાઓ કરતાં અલગ હતો.

આંકડાઓમાં તફાવત: ₹6,000 કરોડથી ₹172 કરોડ સુધી

BZ કેસમાં સૌથી વધુ ચર્ચાયેલો મુદ્દો નાણાકીય આંકડાઓનો છે. શરૂઆતના તબક્કામાં આ કેસને ₹6,000 કરોડના કથિત કૌભાંડ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તપાસ આગળ વધતાં જુદા રેકોર્ડમાં અલગ-અલગ રકમો સામે આવી.

GPID કોર્ટમાં રજૂ થયેલી તપાસ માહિતી અનુસાર BZના ડેટામાં 11,232 રોકાણકારો અને આશરે ₹422.96 કરોડના કુલ રોકાણનો આંકડો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. તેમાં આશરે ₹172.59 કરોડ પરત ચૂકવાયા ન હોવાનું સરકાર પક્ષ તરફથી રજૂ થયું હતું. ત્યારબાદ 2025ની ચાર્જશીટ સંબંધિત ગુજરાત હાઈકોર્ટના રેકોર્ડમાં રોકાણકારો પાસેથી પ્રાપ્ત રકમ ₹172 કરોડ દર્શાવવામાં આવી.

રોકાણકારો કેટલા હતા?

તપાસ દરમિયાન આશરે 11,000 રોકાણકારો સાથે જોડાયેલો ડેટા મળ્યો હોવાનું જણાવાયું હતું. GPID કોર્ટના રેકોર્ડમાં 11,232 રોકાણકારોનો આંકડો નોંધાયો હતો. એટલે રોકાણકારોની સંખ્યા અંગે પણ અલગ તબક્કાના રેકોર્ડમાં થોડો તફાવત જોવા મળે છે.

પૈસા ક્યાં ગયા હોવાના આરોપો હતા?

26 ઓગસ્ટ 2025ના ગુજરાત હાઈકોર્ટના આદેશમાં સરકાર પક્ષે રજૂ કરેલા કેસ મુજબ રોકાણકારો પાસેથી મળેલી રકમ વિવિધ ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર થઈ અને ત્યારબાદ કેટલીક રકમ રોકડમાં ઉપાડવામાં આવી હતી. સરકાર પક્ષે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે રકમનો અમુક ભાગ વ્યક્તિગત ઉપયોગ, લક્ઝરી વસ્તુઓ અને સ્થાવર મિલકતો ખરીદવામાં વપરાયો હતો.

હાઈકોર્ટના આદેશમાં આશરે ₹54 કરોડની મિલકત જોડાણમાં લેવામાં આવી હોવાનું પણ નોંધાયું છે. આ તમામ મુદ્દાઓ અંગે કોર્ટમાં રજૂ થયેલા આરોપો અને પુરાવાઓને અંતિમ ચુકાદા તરીકે જોવાના નથી.

જાન્યુઆરી 2025થી ચાર્જશીટ સુધી

ભૂપેન્દ્રસિંહ ઝાલાની ધરપકડ બાદ CIDની તપાસ આગળ વધી અને ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી. 26 ઓગસ્ટ 2025ના ગુજરાત હાઈકોર્ટના આદેશ મુજબ ચાર્જશીટમાં 727 સાક્ષીઓનો ઉલ્લેખ હતો. આટલી મોટી સાક્ષી સંખ્યાને કારણે ટ્રાયલ લાંબો સમય ચાલી શકે તેવી સ્થિતિ કોર્ટ સમક્ષ નોંધાઈ હતી.

26 ઓગસ્ટ 2025: ગુજરાત હાઈકોર્ટમાંથી શરતી જામીન

26 ઓગસ્ટ 2025ના ગુજરાત હાઈકોર્ટના આદેશમાં નોંધાયું કે તપાસ પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી અને ચાર્જશીટ દાખલ થઈ હતી. આદેશમાં ચાર્જશીટમાં 727 સાક્ષીઓ, આશરે આઠ મહિનાની કસ્ટડી, જોડાણમાં લેવાયેલી મિલકતો અને નાણાં જમા કરાવવાની પ્રતિબદ્ધતા સહિતના પરિબળો ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા હતા.

કોર્ટના રેકોર્ડ મુજબ પહેલેથી ₹5 કરોડ જમા કરાવવામાં આવ્યા હતા અને બાકીના ₹117 કરોડ એક વર્ષમાં જમા કરવાની પ્રતિબદ્ધતા રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ શરતો સાથે ગુજરાત હાઈકોર્ટે નિયમિત જામીન મંજૂર કર્યા હતા. જામીન મળવાનો અર્થ કેસમાંથી નિર્દોષ મુક્તિ નથી; ટ્રાયલ અને અન્ય કાયદાકીય કાર્યવાહી પોતાની રીતે ચાલુ રહે છે.

2026: જામીન રદ કરવાની માંગ અને કેસની આગળની કાર્યવાહી

2026 દરમિયાન કેટલાક રોકાણકારો દ્વારા ભૂપેન્દ્રસિંહ ઝાલાના જામીન રદ કરવાની માંગ સાથે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આવી અરજી દાખલ થવી અને જામીન રદ થવું બે અલગ કાયદાકીય બાબતો છે. ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે કેસની ન્યાયિક પ્રક્રિયા હજુ પૂર્ણ થયેલી નથી.

2020થી 2026: BZ કેસની સમયરેખા

BZ કેસમાં આખી નાણાકીય ચેઇન કેવી રીતે સામે આવી?

તપાસના વિવિધ તબક્કે સામે આવેલી માહિતી જોડીને જોવામાં આવે તો સમગ્ર ઘટનાક્રમ આ રીતે આગળ વધ્યો હતો:

આજે BZ કેસની સ્થિતિ શું છે?

26 ઓગસ્ટ 2025ના ગુજરાત હાઈકોર્ટના આદેશથી ભૂપેન્દ્રસિંહ ઝાલાને શરતી જામીન મળ્યા હતા. કોર્ટના રેકોર્ડમાં ચાર્જશીટ, 727 સાક્ષીઓ, ₹54 કરોડની જોડાણમાં લેવાયેલી મિલકતો અને ₹5 કરોડ જમા કરવાની તથા ₹117 કરોડ એક વર્ષમાં જમા કરવાની પ્રતિબદ્ધતા નોંધાઈ છે.

સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ કેસની ન્યાયિક પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ નથી. તેથી BZ કેસને અંતિમ ચુકાદા તરીકે નહીં, પરંતુ તપાસ, ચાર્જશીટ અને ચાલુ કોર્ટ કાર્યવાહી ધરાવતા કેસ તરીકે જ જોવો જરૂરી છે.