એક તરફ સાથી પત્રકારની વિદાય… બીજી તરફ રાસ-ગરબાની ઉજવણી! શું આપણે સંવેદનશીલતા ભૂલી રહ્યા છીએ?
📰 MODASA MEDIA | વિશેષ સંપાદકીય
એક તરફ સાથી પત્રકારની વિદાય… બીજી તરફ રાસ-ગરબાની ઉજવણી! શું આપણે સંવેદનશીલતા ભૂલી રહ્યા છીએ?
મોડાસા:
મોડાસા ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા એસોસિએશન દ્વારા આયોજિત કાર્યક્રમને લઈને હવે પત્રકારત્વના વર્તુળમાં અને સામાન્ય લોકોમાં પણ કેટલાક ગંભીર સવાલો ઊભા થવા સ્વાભાવિક છે.
અંબાજી પગપાળા જતા યાત્રિકો માટે સેવા કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જે નિઃસંદેહ સેવાભાવનું કાર્ય છે. પરંતુ આ જ સેવા કેમ્પના સ્થળે રાસ-ગરબાનો કાર્યક્રમ યોજાયો અને તેમાં મોટી સંખ્યામાં પત્રકારો ગરબે રમતા જોવા મળ્યા હોવાની ચર્ચા સામે આવી છે.
અંબાજી પગપાળા યાત્રિકો માટેના સેવા કેમ્પ દરમિયાન યોજાયેલા રાસ-ગરબા કાર્યક્રમના દૃશ્યો.
સવાલ એ નથી કે ગરબા કેમ રમાયા?
સવાલ એ છે કે સમય અને સંજોગો શું કહેતા હતા?
🕯️ ગઈકાલે એક સાથી પત્રકારનું દુઃખદ અવસાન થયું…
જ્યારે એક તરફ પત્રકાર સમાજના જ એક સાથીનું દુઃખદ અવસાન થયું હોય, ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે સમગ્ર મીડિયા જગત પાસેથી શોક, સંવેદના અને સાથીપણાની અપેક્ષા રહે છે.
પત્રકાર માત્ર સમાચાર લખતો વ્યક્તિ નથી.
તે સમાજની ઘટનાઓનો સાક્ષી છે.
અને જ્યારે પોતાનામાંથી જ કોઈ સાથી વિદાય લે ત્યારે તેની ખોટ માત્ર તેના પરિવારની નથી હોતી — સમગ્ર પત્રકાર સમાજની હોય છે.
આવા સમયે જો કોઈ કાર્યક્રમ યોજાય અને ત્યાં આનંદ-ઉત્સવનું વાતાવરણ જોવા મળે, તો સ્વાભાવિક રીતે સવાલ ઊભો થાય છે કે…
શું આપણે આપણા જ સાથીની વિદાયની લાગણી ભૂલી ગયા છીએ?
❓ સેવા કેમ્પ કોના માટે?
અંબાજી તરફ પગપાળા જતા હજારો યાત્રિકો રસ્તામાં સેવા મેળવવા માટે વિવિધ સેવા કેમ્પો પર રોકાય છે.
આવા કેમ્પનો મૂળ ભાવ શું છે?
સેવા. સહકાર. સેવાભાવ. યાત્રિકોની મદદ.
જો આવા સ્થળે પત્રકારો અને મહાનુભાવોનો કાર્યક્રમ એટલો કેન્દ્રસ્થાને આવી જાય કે સામાન્ય યાત્રિકો અને સેવાભાવી કાર્યકરો પાછળ રહી જાય, તો એ અંગે સવાલ પૂછવો અયોગ્ય નથી.
કાર્યક્રમ દરમિયાન પોલીસ અધિકારીનું સન્માન કરાતું દૃશ્ય
કાર્યક્રમ દરમિયાન મહાનુભાવ સાથે ફોટોગ્રાફી.
કેમેરો કોના તરફ હોવો જોઈએ?
યાત્રિક તરફ?
સેવાભાવી કાર્યકર તરફ?
કે પછી મંચ પરના સન્માન સમારંભ તરફ?
આ સવાલનો જવાબ દરેક પત્રકાર અને મીડિયા સંસ્થાએ પોતાની રીતે આપવો જોઈએ.
🎖️ અધિકારીઓના સન્માન સામે કોઈ વાંધો નથી…
કલેક્ટર, પોલીસ અધિકારી, PI કે અન્ય અધિકારીઓને આમંત્રણ આપવું અને તેમનું સન્માન કરવું એ કાર્યક્રમનો એક ભાગ હોઈ શકે છે.
પરંતુ પત્રકારત્વનો મૂળ સ્વભાવ સત્તાની નજીક રહેવાનો નહીં, પરંતુ સમાજની વચ્ચે રહેવાનો છે.
અધિકારીઓ સાથે ફોટા પડાવવાથી કાર્યક્રમ ભવ્ય દેખાઈ શકે છે.
પરંતુ એક સારો પ્રશ્ન એ પણ છે કે…
જે યાત્રિકો માટે સેવા કેમ્પ ઊભો કરવામાં આવ્યો હતો, તેમના સાથે કેટલા ફોટા પડ્યા?
જે સેવાભાવી લોકો દિવસ-રાત સેવા કરી રહ્યા હતા, તેમની વાત કેટલી રજૂ થઈ?
અને ગઈકાલે જે સાથી પત્રકાર દુનિયા છોડીને ગયા, તેમના પરિવાર અને સાથીઓની લાગણી માટે કેટલો સમય કાઢવામાં આવ્યો?
🕯️ પત્રકારત્વ માત્ર માઈક અને કેમેરો નથી
પત્રકારત્વ એટલે સંવેદનશીલતા.
પત્રકારત્વ એટલે દુઃખમાં સમાજ સાથે ઊભા રહેવું.
પત્રકારત્વ એટલે સવાલ પૂછવાની સાથે પોતાની અંદર પણ સવાલ પૂછવો.
“આપણે જે સમાજને સંવેદનશીલ બનવાનું કહીએ છીએ, શું આપણે પોતે પણ એટલા જ સંવેદનશીલ છીએ?”
આ સવાલ કોઈ એક વ્યક્તિને નિશાન બનાવવા માટે નથી.
આ સવાલ સમગ્ર મીડિયા જગત માટે છે.
⚠️ એક કાર્યક્રમથી આખા પત્રકાર સમાજનું મૂલ્યાંકન નહીં થઈ શકે
કોઈ એક કાર્યક્રમમાં હાજર રહેલા દરેક વ્યક્તિની વ્યક્તિગત લાગણી કે પરિસ્થિતિ આપણે જાણતા નથી.
કદાચ કાર્યક્રમનું આયોજન અગાઉથી નક્કી થયેલું હોય.
કદાચ કેટલાક પત્રકારો માટે આ કાર્યક્રમ માત્ર સેવા કેમ્પનો ભાગ હોય.
કદાચ દિવંગત સાથી પ્રત્યે તેમણે અન્ય રીતે શ્રદ્ધાંજલિ આપી હોય.
પરંતુ જો બહારથી જોતા એવું દૃશ્ય સર્જાય કે એક તરફ સાથી પત્રકારની વિદાયનો શોક છે અને બીજી તરફ એ જ સમયે ઉજવણીનું વાતાવરણ છે, તો તે દૃશ્ય સવાલો તો ઊભા કરશે જ.
✍️ MODASA MEDIAનો સવાલ
અમે કોઈની ઉજવણી રોકવાની વાત નથી કરતા.
અમે કોઈના સન્માનનો વિરોધ નથી કરતા.
અમે કોઈ અધિકારીને આમંત્રણ આપવા સામે પણ નથી.
પરંતુ સમય, સ્થળ અને સંજોગોની સંવેદનશીલતા જાળવવી પણ પત્રકારત્વની જવાબદારીનો એક ભાગ છે.
જો આપણો સાથી વિદાય લે ત્યારે આપણે બે મિનિટ તેની યાદમાં ઊભા રહી શકતા નથી,
જો સેવા કેમ્પમાં સેવા કરતાં લોકો કરતાં મંચ અને કેમેરા વધારે મહત્વના બની જાય,
અને જો પત્રકારત્વનો સમૂહ પોતાનાં જ એક સાથીની વિદાયની લાગણી કરતાં પોતાની ઉજવણીને વધારે પ્રાધાન્ય આપે એવું દૃશ્ય સર્જાય,
તો સવાલ પૂછવો જ પડશે—
આપણે પત્રકારત્વ કરી રહ્યા છીએ કે માત્ર કાર્યક્રમો કરી રહ્યા છીએ?
🕯️ અંતમાં…
પત્રકાર બદલાય છે, પદ બદલાય છે, સંસ્થા બદલાય છે, સમય બદલાય છે…
પરંતુ એક વસ્તુ બદલાવી ન જોઈએ—
માનવતા અને સંવેદનશીલતા.
ગઈકાલે વિદાય લેનારા આપણા સાથી પત્રકારની યાદમાં બે ક્ષણનું મૌન કદાચ કોઈ મોટા કાર્યક્રમ કરતાં વધુ અર્થપૂર્ણ બની શકે.
કારણ કે પત્રકારત્વની સાચી ઓળખ કેમેરાની સામે નહીં, પરંતુ માણસના દુઃખની ઘડીમાં થાય છે.
